LAVANTA ÇAYI NASIL HAZIRLANIR?
Bir demlikte 2 su bardağı su kaynatılır, ateş söndürüldükten sonra 1 tatlı kaşığı kurutulmuş lavanta kaynamış suyun içine atılır. Daha sonra bir kez karıştırıp demliğin kapağı kapatılır. Yaklaşık 10 dakika kadar demlenmesini bekledikten sonra, lavanta çayı hazırdır. Çayı tatlandırmak için lavanta çayına 1 çay kaşığı bal ve çeyrek limon suyu eklenebilir.
LAVANTA ÇAYININ FAYDALARI NELERDİR?
ENDİŞE VE STRESİ AZLTIR
Yaşam koşullarının zorluğu ve psikolojik savaşlar sebebiyle kendinizi endişeli ya da huzursuz hissettiğinizde, bir fincan lavanta çayı içmek sinirlerinizi yatıştırmaya yardımcı olur, kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlar.Bilimsel çalışmalar, lavanta kokusunun ajitasyonu azaltabileceğini ortaya koymuştur. 2010 yılında yapılan bir araştırmada, lavanta yağının ve lavanta çayının sürekli endişe, yorgunluk, sinirlilik, gerginlik, titreme ve uyku sorunları gibi anksiyete bozukluklarının belirtilerini azalttığı tespit edilmiştir. Aynı bağlamda bazı uzmanlar da, lavantanın rahatlatıcı etkisinin endişe ve stres için kullanılan reçeteli ilaçların etkisine eşit olduğunu söylemektedirler. Bunların yanında bu sorunlar için kullanılan ilaçların bazı yan etkileri bulunmasına rağmen, lavantanın yan etkisinin de olmaması da çok önemlidir.
ANTİDEPRESAN ÖZELLİKTEDİR
Depresyon bir ruh sağlığı sorunudur ve depresyon için üretilen ilaçların pek çoğunun çok ciddi yan etkileri bulunmaktadır. Lavanta çayı ise depresyonu da hafifletir. 2003 yılı Şubat ayında yapılan bir çalışmada, katılımcıların bir bölümünün dört hafta boyunca sadece antidepresan ilaç, diğer bölümünün ise lavanta çayı içmeleri istenmiştir. 4 haftanın sonunda lavanta çayı içenlerin, ilaç kullananlara oranla daha az depresyon belirtisi yaşadığı belirlenmiştir. Düzenli olarak lavanta çayı tüketmek üzüntü, hayal kırıklığı, enerji ve uyku eksikliği gibi belirtileri olan depresyona iyi geliyor. Ancak depresyonun tedavisinde lavanta çayının rolünün daha iyi anlaşılabilmesi adına daha çok araştırma yapılması gerekiyor.
HAZIMSIZLIĞI GİDERİR
Lavanta çayı, bağırsakların daha iyi çalışmasını sağladığından rahatsız edici, sancılı ve can sıkıcı bağırsak gazını giderir. Uzmanlara göre lavanta hem sindirim toniği özelliği ile hem de acı tadıyla; gaz giderici bir bitki olarak kullanılmaktadır. Sindirim esnasında bağırsak kaslarında oluşan spazmlar hazımsızlık ve gaz sorununa sebep olmakta, lavanta çayı da bu spazmları önleyebilmektedir.
UYKUSUZLUĞU ÖNLER
İnsomnia, yani uykusuzluk günümüzün modern toplumunda yaşayan genç, yaşlı pek çok kişinin ortak problemidir. Kişi rahatlıkla uykuya dalamadığı, deliksiz uyuyamadığı için gündüzleri de hep yorgun ve halsiz hisseder. Bu sorun da genelde anksiyete, stres ve depresyon gibi sorunları beraberinde getirir. 2006 yılında yapılan bir araştırmada, lavantanın kokusu uykusuzluk ve depresyon problemi yaşayan kişileri rahatlatmaktadır. Bu çalışmada uykusuzluk sorunu yaşayan 42 kadın bulunmakta ve bu kadınlar lavanta çayını içerek, lavantanın hoş kokusunu içlerine çekerek uykusuzluk sorunlarını aşmışlardır.
MİGRENİN ETKİLERİNİ AZALTIR
Lavantanın içinde bulunan uçucu yağlar, migreni, migren kaynaklı baş ağrısını hafifletici etki gösterir. Lavanta çayı demlendiğinde de, bu yağlar serbest kalıyor, etkisinden faydalanmak mümkün oluyor. Bilimsel çalışmalarda lavanta esansiyel yağını teneffüs etmenin, akut migren şikayetlerinin azalmasına yardımcı olduğu bulunmuştur. 2012 yılında yapılan bir araştırmada migren sorunu yaşayan 47 hasta ile çalışılmıştır. Çalışmada sırasında hastaların bir bölümünün 15 dakika boyunca lavanta yağı kokusunu içlerine çekmeleri istenmiş, diğer gruba ise plasebo etkisi oluşturacak başka bir uyaran verilmiştir. Çalışma sonucunda lavanta koklayanların migren şikâyetlerinde azalma olduğu görülmüştür. Bu bakımdan migrenden muzdarip olan kişilere günde bir fincan ılık lavanta çayı içmeleri önerilir.
EKLEM VE KASLARI RHATLATIR
Fazla koşturmalı bir günün, spor yapılan bir günün ardından kaslarda kontrolsüz bir kasılma ve ağrı ortaya çıkar. Bu ağrı ve kasılmaların hafifletilebilmesi için de akşamları bir fincan lavanta çayı içmek iyi gelebilir. 2000 yılında yapılan bir çalışmada lavantanın antispazmodik (spazm önleyici) ve antikonvülsan (kas kasılmalarını önleyici) etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Hatta fareler üzerinde gerçekleştirilen bir çalışmada ise; kas kasılmaları ve spazmların sorumlusu olan sinir sistemindeki kalsiyum kanallarını lavantanın çok iyi bir şekilde bloke edebildiği ortaya çıkarılmıştır.
KEPEĞİ GİDERİR
Lavanta çayı saç sağlığı için çok faydalıdır. Lavanta çayı içerek ya da demlenen çayı saç diplerine, saç tellerine sürerek lavantanın olumlu etkilerinden faydalanmak mümkün. Uzmanlar, lavantanın kafa derisini iyileştirmede, beslemede, canlandırmada çok etkili olduğu görüşündedir. Düzenli olarak lavanta çayı içmek ve haftada 1 -2 kez lavanta çayı ile saç diplerine masaj yaparak; saç dökülmelerini, kellikle sonuçlanan ani saç dökülmesi gibi deri hastalıkları önlenebilir.
LAVANTA ÇAYI TÜKETECEKLERE BAZI ÖNERİLER
Lavanta genel vücut sağlığına iyi geldiği bilinen bir bitkidir. Ancak hangi alanda ne kadar etkili olduğuna dair çalışmalar halen devam etmektedir. Bu bakımdan her hangi bir rahatsızlıkta ilk tercih kesinlikle bir sağlık kuruluşuna gitmek olacaktır.Lavanta çayının faydalarını yukarıda sıraladık, ancak daha kısa sürrede sonuç almak için asla günde bir fincandan fazla lavanta çayı tüketilmemelidir.Bir rahatsızlıktan dolayı ilaç tedavisi gören kişiler, lavanta çayı içmeden önce mutlaka doktora danışmalılar.Özellikle de depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlarla birlikte lavanta çayının tüketilmesinin zararlı etkileri bulunmaktadır. Bundan dolayı depresyon için ilaç alan kişiler lavanta çayı içmemelidir.Lavanta çayı bazı bünyelerde alerjik reaksiyona neden olabilir, bulantı, kusma, baş ağrısı ve titreme gibi yan etkiler görülebilir. Bu bakımdan öncelikle çok küçük bir miktarda lavanta çayı içip etkilerini beklemekte fayda var.
Hamilelik ve emzirme dönemlerinde lavanta çayının tüketimine dair, yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu bakımdan emzirenlerin ve hamilelerin lavanta çayı tüketmeleri önerilmez.
Kaynak: ÖZEL HABER
Editör: ZEHRA EVCİL